› PO - Wet toekomstbestendig onderwijsaanbod

PO - Wet toekomstbestendig onderwijsaanbod

Op 1 januari 2018 treedt de Wet toekomstbestendig onderwijsaanbod in werking. Deze wet geeft schoolbesturen meer mogelijkheden om te anticiperen op leerlingendaling en hierop in te spelen. Omdat in Nederland steeds minder kinderen worden geboren, daalt de instroom van leerlingen in het onderwijs. Sommige scholen worden daardoor steeds kleiner. Om een goed en toegankelijk onderwijsaanbod te kunnen blijven garanderen, is het van belang dat schoolbesturen tijdig passende maatregelen nemen om de gevolgen van leerlingendaling op te vangen.

Op dit moment mag een school alleen worden omgezet van openbaar naar bijzonder (of andersom), als de school daarna volgens prognoses binnen een bepaalde termijn de stichtingsnorm haalt. Ditzelfde geldt voor het wijzigen van de richting van een school of verplaatsing van de school naar een locatie buiten het bestaande voedingsgebied. De stichtingsnorm ligt ruim boven de opheffingsnorm en is minimaal 200 leerlingen. In gebieden met leerlingendaling is daarmee in de praktijk omzetting, het veranderen van de richting of de verplaatsing van een school vrijwel onmogelijk.

Wat verandert er?
Door de inwerkingtreding van de Wet toekomstbestendig onderwijsaanbod wijzigt de Wet op het primair onderwijs (WPO) als volgt.
• Bij het omzetten van een school van openbaar naar bijzonder (of andersom) hoeft niet meer per se aan de stichtingsnorm te worden voldaan.
• Dit geldt ook voor het veranderen van de richting van een school.
• En dit geldt ook voor het verplaatsen van een school binnen de gemeentegrenzen.
• Verder mag een nevenvestiging een andere richting hebben dan de hoofdvestiging.
• De opheffingsnorm mag tussentijds gesplitst worden in stedelijk en niet-stedelijk gebied binnen een gemeente.
• De deadline voor vrijwillige sluiting van openbare scholen wordt flexibeler.

Wijzigingen in de WMS
De wet bevat ook wijzigingen van de Wet medezeggenschap op scholen (WMS). Nu al moet in enkele gevallen een achterbanraadpleging onder ouders plaatsvinden (artikel 15 WMS). Met de Wet toekomstbestendig onderwijsaanbod moet dat ook in de volgende gevallen.
• Overdracht of fusie van de school, of wijziging van het beleid ten aanzien daarvan.
• Wijziging van (het beleid ten aanzien van) de grondslag van de school of omzetting van de school of van een onderdeel daarvan.
• Sluiting van de school.

Een uitgebreidere toelichting op de verschillende onderdelen van de nieuwe wetgeving vindt u in de Memorie van Toelichting.

Omzetting of wijziging van de grondslag
Besturen kunnen gebruik blijven maken van het huidige artikel 84 in de WPO voor het omzetten van een school van openbaar naar bijzonder (of andersom), of het wijzigen van de richting. Er zijn scholen die de stichtingsnorm wel binnen een bepaalde tijd halen. Als dit niet lukt, zoals dikwijls het geval is in gebieden met leerlingendaling, kunnen besturen door de wetswijziging alsnog een verzoek tot omzetting of wijziging van de richting doen. Voor deze scholen gelden dan extra voorwaarden, die dus niet gelden voor scholen die de stichtingsnorm wel halen. Om misbruik te voorkomen, wordt in de wet opgenomen dat een verzoek niet wordt goedgekeurd als:
• dit als direct gevolg heeft dat een andere school dreigt te moeten sluiten;
• de school die de aanvraag heeft ingediend zelf met opheffing wordt bedreigd (doordat het leerlingenaantal van de school op het moment van de aanvraag onder de gemeentelijke opheffingsnorm ligt) en alleen in stand kan worden gehouden door met de aanvraag onder de regels voor de laatste school van een richting te vallen (artikel 153, vierde lid, WPO).

Bovendien kan een school die onder de verruimde mogelijkheden is omgezet of van richting is veranderd, geen beroep meer doen op de uitzonderingsgrond 'laatste school van een richting'.

Bron: Ministerie van OCW.